مدارس هوشمند

تعاريف :

تعريف مفهومي : مدرسه هوشمند مدرسه اي است كه جهت ايجاد محيط ياددهي – يادگيري و بهبود نظام مديريتي مدرسه و تربيت دانش آموزش و پژوهنده طراحي شده است .

تعريف : مدرسه هوشمند مدرسه فيزيكي است كه كنترل و مديريت آن مبتني بر فناوري رايانه و شبكه مي باشد و محتواي اكثر دروس آن الكترونيكي و سيستم ارزشيابي و نظام آن هوشمند است .

اهداف :

9 رشد همه جانبه دانش آموزان ( ذهني ، جسمي ، عاطفي و رواني )

9 ارتقاء تواناييها و قابليتهاي فردي

9 تربيت نيروي انساني متفكر و آشنا به فناوري

9 افزايش مشاركت مردمي

راهبردها و خط مشي ها :

-           تأكيد بر مهارتهاي فكر كردن

-           تدريس ارزشها وزبان از طريق آموزش

-           فراهم نمودن محيط ياد دهي – يادگيري

-           فراهم كردن انواع شيوه هاي آموزشي براي استعدادهاي مختلف

-           آگاهي دادن به اولياء در مورد آنچه در مدرسه واقع شده است .

-           فراهم كردن فرصتهاي همكاري افراد جامعه با مدرسه

اركان مدرسه هوشمند :

محيط ياددهي – يادگيري

اين محيط چهار حوزه را تحت پوشش خود قرار مي دهد :

الف – برنامه درسي                     ب – روش تدريس                         ج – ارزيابي                     د – محتوا

مديريت : منابع و فرآيندهاي مورد نياز محيط ياددهي – يادگيريي را پشتيباني و حمايت مي كند .

مسئوليتهاي افراد و مهارتهاي مورد نياز : در اين مدرسه نقش مدير ، معلم ، دانش آموز و والدين تغيير خواهد كرد و با توانايي ها و دانش خود نقش مؤثري در مدرسه خواهند داشت .

فناوري : ايجاد محيط ياددهي – يادگيري ، مديريت و ارتباطات بيروني راه حل هاي مبتني بر فناوري را الزامي مي كند .

ويژگيهاي اركان مدرسه هوشمند :

محيط ياددهي – يادگيري

الف – برنامه درسي

اصول حاكم بر برنامه درسي در اين مدرسه به شرح ذيل مي باشد :

3 طراحي براي كمك به دانش آموزان براي رشد همه جانبه و متعادل

3 يكپارچه سازي دانش آموزان براي رشد همه جانبه و متعادل

3 يكپارچه سازي دانش ، مهارتها و ارزشها از طريق برنامه درسي ( با پروژه اي نمودن فعاليتهاي مربوط به محتوا )

3 نظم و تداوم در آ«وزش

3 ايجاد نگرشهاي مناسب در استفاده از قناوري

3 دسترسي همه دانش آموزان به آموزش مطلوب

ديدگاه برنامه درسي :

3 معني دار بودن : همه دانش آموزان مفاهيم آموزش را درك مي كنند تا مقصود از آموزش خود را بدانند .

3 مسئوليت اجتماعي : از وظايف و مسئوليتهاي خود در جامعه آگاه مي باشد ، نسبت به مردم احساس مسئوليت مي كنند .

3 باز خورد برنامه درسي : برنامه درسي بايد در دانش آموز مهارت و نگرش نقادانه و خلاقيت مثبت ايجاد كند .

3 همه جانبه بودن : برروي رشد همه ابعاد انساني تأكيد مي كند و به دانش آموز كمك مي كند كه روابط بين موضوعات مختلف را درك كند .

3 عدم محدوديت : برنامه درسي محدود كننده نيست . اولاً دائماً برنامه هاي موجود بازنگري    مي شود . ثانياً به دانش آموزان اجازه مي دهد از برنامه درسي خود فراتر گام بردارند .

3 هدفداري : برنامه درسي از فناوري به عنوان يكي از وسايل انتقال دانش استفاده مي كند و به دانش آموزان نيز مهارت استفاده از فناوري را براي رفع نياز خود را مي آموزد .

 ب – روش تدريس :

روش تدريس در اين مدرسه ، دانش‌ آموز محور خواهد بود .

اصول حاكم بر روش تدريس به شرح ذيل مي باشد :

3 فراهم كردن تركيبي از روشهاي يادگيري براي اطمينان از رشد همه جانبه استعدادها و قابليتهاي دانش آموز به منظور :

الف – تشويق يادگيري و ارتقاء خلاقيت 

-             تسهيل فرآيند ثبت نام

-             مشاوره و رسيدگي به امور آموزشي و تربيتي دانش آموزان

-             مديريت آزمون ( شكل ، نوع ، صحت ، نتيج )

-             پيگيري امور بهداشت ، بيمه و غيره

منابع آموزشي

-             آشنايي با استفاده از پايگاه اطلاعاتي جامع آموزشي براي دسترسي سريع و ساده دانش آموزان و معلمان .

-             فراهم ساختن منابع متناسب با نياز معلم و دانش آموز به صورت الكترونيكي و چاپي (كتابخانه الكترونيكي و ... )

-             آشنايي با نرم افزارهاي آموزشي .

-             تدوين برنامه درسي متناسب با منابع آموزشي .

امور مالي

-             سيستم جامع حسابداري با توانايي توليد گزارشهاي مورد نياز به صورت خودكار .

-             بازرسي و كنترول جامع باي اطمينان از كاركرد درست نظام مدرسه .

-             بودجه ريزي سالانه و برنامه ريزي بلند مدت .

منابع انساني

-             برنامه ريزي معلمان ( زمان بندي – ارزيابي )

-             ايجاد سيستم جامع منابع انساني ( كارگزيني ، آموزشي ، تحصيلات ، مرخصي ها ، مهارت آموزي )

-             ارتقاء نيروي انساني ( مديريت بر آموزش معلمان كادر اداري )

-             اداره برنامه كاري كاركنان بوسيله دسترسي اسان به اطلاعات .

9 امنيت

-             ايجاد ايمني مناسب براي دانش آموزان با سنين و نيازهاي مختلف

-             ايجاد امنيت اطلاعات و دسترسي محدود فقط براي پرسنل مسئول

-             تأمين امنيت فيزيكي تجهيزات IT

-             تأمين امنيت فيزيكي اقلام مدرسه

9 فناوري

-             نظارت بر پياده سازي اجراء فناوري در مدرسه

-             برنامه ريزي واقع گرا براي توسعه قابليتهاي IT

-             نظارت و هماهنگي لازم براي پشتيباني از اجراء فناوري

-             آموزش فناوريها

مسئوليتها و مهارتهاي حرفه اي

9 مدير

مدير مدرسه در اداره ودرسه با اطلاعات و فرآيندهاي هماهنگي سركار دارد . اثر بخشي مديريت در مدرسه هوشمند از طريق استفاده از فناوري اطلاعات مي باشد . مدير مدرسه بايد تحت آموزش مداوم فناوري اطلاعات باشد تنا در اداره تجهيزات و فناوري و روشها توانمند گردد .

نكته : منظور از مهارتهاي اوليه IT  شامل آشنايي با ICDL – Word – Power Point  و مهراتهاي استفاه از محيط WEB مي باشد .

آموزشهاي مورد نياز :

-             مهارتهاي اوله IT  ( Word – Power Point  )

-             نرم‌ افزارهاي چند رسانه اي مرتبط با آموزش ( محتواهاي درس )

-             نرم افزارهاي آموزشي و كمك آموزشي درسي ( اطلاعات اوليه )

-             نرم افزارهاي ويژه مديريت ( بانك اطلاعاتي مرتبط )

-             نرم افزارهاي اداري مانند ( نرم افزار جامع مدرسه )

-             تنظيم اهداف قابل حصول براي مدرسه با بررسي نيازهاي دانش آموزان ، اولياء و مردم

-             برنامه ريزي براي ارتقاء دائمي مهارتهاي كاركنان اداري در زمينه كاربرد رايانه در امور اداري

-             برنامه ريزي راهبردي براي فعاليتهاي محوله به مدرسه

-             تبادل نظر با معلمان در مورد چگونگي بهبود شيوه هاي ياددهي – يادگيري در دنياي پر تحول امروزي

9 مهارتها :

-             بكرگيري و عملاتي كردن تئوريهاي مديريت

-             مهارتهاي خود رهبري ، انگيزش ، نوآوري ، خلاقيت ، كار گروهي

-             توانايي استفاده از فناوريهاي مربوط در اداره مدرسه

-             رهبري آموزشي

-             كاربرد نرم افزارهاي چند رسانه اي و مديريت

9 معلمان

معلمان در مدرسه هوشمند نقش هدايتگر را دارا هستند . در اختيار قرار دادن منابع و تشويق دانش آموزان در مدرسه به عهده معلمان مي باشد و دانش آموز يادگيري را خواهد آموخت . مهارتها و آموزش دقيق و كارآمد معلمان عامل مهم و نياز اساسي در مدرسه هوشمند مي باشد .

آموزشهاي مورد نياز :

-             مهارت IT ( Word – Power Point  )

-             كاربرد فناوري در فرآيند ياددهي – يادگيري ( برنامه درسي ، روش تدريس ، محتوا و ارزيابي )

-             نوآوري در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري

نقشها و مسئوليتها :

-             برنامه ريزي و تدارك امور تدريس

-             مديريت فناوري آموزشي

-             رسيدگي به وظايف تخصصي در محيط ياددهي – يادگيري

-             ارائه آموزش اثر بخش

مهارتها :

طراحي آموزش

-             فرآيند مديريت كلاس

-             ارزيابي يادگيري دانش آموز

-             انتخاب منابع متناسب با دانش آموز

-             استفاده از فناوري در امور آموزش

9 كاركنان اداري

كاركنان اداري مدرسه كه مسئوليت آنها شامل نگهداري پرونده هاي دانش آموزان ، كاركنان         (آموزشي و غير آموزشي ) ، امور مال ، روابط عمومي مدرسه ، انبار مدرسه و امور مربوط به رفاه دانش آموزان و كاركنان مي باشد .

در مدرسه هوشمند اين وظايف به كمك فناوري انجام مي شود . كاركنان مدرسه بايد با نحوه اتوماسيون اداري آشنا باشند ، در واقع آنها بايد با مهارتهاي اوله IT ( Word – Excel  ) و واژه پردازها و صفحه گسترده ها آشنا باشند .

آموزشهاي مورد نياز :

-             مهارتهاي پايه IT ( Word – Excel  )

-             نرم افزارهاي مديريتي

نقشها و مسئوليتها :

-             امور مالي مدرسه

-             نگهداري پرونده دانش آموزان و كاركنان

-             اداره امور مربوط به رفاه دانش آموزان و كاركنان

مهارتها :

-             مهارت در IT ( Word – Excel  )

-             كاربرد واژه پردازها

-             كاربرد نرم افزارهاي مديريتي

 9 مسئول كارگاه رايانه

حضور يك نفر هماهنگ كننده امور رايانه و فناوري در مدرسه الزامي است . همچنين اين فرد مسئوليت راهنمايي و كمك به آموزش معلمان در ا«وزشش كارآمد با استفاده از IT در زمينه آموزشي و مديريتي باشد .

آموزشهاي مورد نياز :

-             مهارتهاي پايه و تخصصي IT

-             بكارگيري IT  در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري

-             خلاقيت و نوآوري در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري

-             ايفاي نقش به عنوان راهنما و پشتيبان آموزشي

-             كمك به برنامه ريزي ارتقاء فني مداوم مدرسه و اعضاي آن

-             آشنايي با سخت افزار و شبكه

 

نقشها و مسئوليتها

-             حل مشكلات فني و شبكه و رايانه

-             پاسخ به نيازهاي معلمان در مورد مسائل فني در كلاس درس

-             همكاري با مدير در بكارگيري نرم افزارهاي مديريتي

-             كمك در انتخاب و ارزيابي محتوا الكترونيك

-             راهنمايي و آموزش معلمان در ا«وزش كارآمد از ابزارهاي فناوري

-             نظارت بر نگهداري همه تجهيزات فني

-             ارتباط با ستاد پشتيباني فني مدارس در خصوص تعمير ، جايگزيني و ارتقاء فني تجهيزات در موارد لزوم .

-             حفظ همگامي با توعسه فناوري

مهارتها :

-             مهارتهاي پايه تدريس

-             مهارتهاي پايه IT

-             مهارت در بكارگيري ابزارهاي فناوري براي جمع آوري اطلاعات ، آموزش ، فرآيند مديريت و ارتباطات

9 اولياء دانش آموزان

والدين دانش آموزان نقش اساسي در دست يابي به اهداف مدرسه و رشد متوازن و كلي دانش آموزان ايفاء مي كنند . افزايش مشاركت والدين در فرايندهاي آموزشي اين مدرسه از اولويتهاي مهم مي باشد . والدين مي توانند به عنوان منابع آموزشي تلقي مي شوند و اين مشاركت در فرآيند مادام العمر آنها نيز مفيد خواهد بود .

راهبردها و خط مشي ها :

-             برنامه كلي براي والدين دانش آموزان مدرسه

9 رشنانه ها ( چاپي ، الكترونيكي )

9 نمايش و ارائه دستاوردها

-             برگزار نشستهاي مستمر در مورد نقش والدين در فرآيند تربيت دانش آموز

-             برگزاري دوره هاي IT براي اولياء (ئ به صورت محدود )

-             جلسه ماهانه و تشكيل گروههاي پشتيباني

-             اردوهاي IT در مدرسه 

-             تابلوي اعلانات اولياء در سايت مدرسه

-             صفحه ويژه والدين در سايت مدرسه

نقشها و مسئوليتها :

-             تأمين نيازهاي آموزشي فرزند خود

-             پيگيري مراحل پيشرفت فرزند خود

-             راهنمايي ، ايجاد انگيزش ، مشاوره با فرزند خود

-             پشتيباني از فعاليتهاي مدرسه

مهارتها :

-             توانايي استفاده از پايگاه اطلاعاتي مدرسه

-             آشنايي با فرآيندهاي آموزشي

فناوري

شبكه رايانه اي :

شبكه اي از رايانه ها كه در آنها بتوان منابع را به اشتراك گذاشت يكي از ساسي ترين بخش هاي مدرسه هوشمند مي باشد . شبكه در يك مدرسه هوشمند بخش هاي مختلف مدرسه را تحت پوشش قرار مي دهد . اين بخشها شامل دفاتر مدير ، كاركنان اداري ، معلمين و كلاسهاي درس ، كتابخانه و محل ورود و خروج دانش آموزان مي باشد .

نظر ه اهميت شبكه توجه به امنيت چنين شبكه اي مهم و حياتي است ، امنيت شبكه چه در بعد محرمانه بودن و چه در بعد حفظ اطلاعات ، بايد با توجه به استانداردهاي لازم تعريف گردد .

9 محتواي الكترونيكي

محتواي الكترونيكي اصلي ترين بخش در آ«وزش الكترونيكي در يك مدرسه هوشمند مي باشد . يك محتواي الكترونيكي بايد از استانداردهاي مشخصي برخوردار باشد تا بتواند ارتباط با مخاطب را به خوبي برقرار نمايد . توليد محتواي الكترونيك از طريق معلم يا سازمان آموز و پرورش انجام            مي پذيرد ، كه در هر دو صورت رعايت استانداردها لازم است .

محيط ارتباطي بين مدرسه هوشمند ( Platform   )

مديريت آموزشي ، ارزيابي هوشمند ، محيطهاي گفتگوي دانش آموزان ، معلم و مدير ، ارتباط با والدين ، نياز به يك بستر نرم افزار دارد .

اين بستر كه به صورت مدلهاي مجازي به كار گرفته مي شود Platform  نام دارد كه براي مدرسه هوشمند با توجه به نيازها و شكل كار بايد به طور مستقيم تعريف گردد .

99 آموزش و پرورش

9 تجهيز مدارس

آموزش و پرورش به منظور پيشبرد اهداف آموزشي از طريق الكترونيك ، نياز دارد كه مدارس مجهز به فناوري داشته باشد ، مدرسه هوشمند به عنوان يك مدرسه الكترونيك كامل بايد از تجهيزات رايانه ، شبكه ، نرم افزارهاي مورد نياز غني گردد تا بتواند به اهداف مورد نظر خود دست پيدا نمايد .

9 تهيه و استاندارد سازي محتوا

از وظايف آموزش و پرورش تهيه محتواي متناسب با اهداف و سياستهاي آموزشي كل كشور مي باشد . ايجاد استانداردهاي لازم در ان زمينه از اصولي ترن راهبردها است تا با ارائه اين استانداردها بتوان محتواهاي توليد شده در بخش خصوصي و دولتي را محك زد و از آن مدرسه هوشمند استفاده نمود .

قوانين لازم براي مدارس هوشمند :

در برخي از بخشهاي مدرسه هوشمند نياز به تغيير قوانين و اعمال سياستهاي جديد مي باشيم كه اين كار دشوار ، بايد در طول زمان و با در نظر گرفتن شرايط فرهنگي كشور صورت پذيرد . از جمله بخشهايي كه در آن نياز به تغيير قوانين مي باشد :

الف ) بخش ارزيابي                      ب ) آموزش در بخش تربيت معلم                                             ج) سازماندهي تجهيز مدارس

پشتيباني از مدارس هوشمند

با توجه به اينكه مدارس هوشمند در حال تغيير ساختار آموزش در كشور مي باشند . حمايت از طرح داراي اهميت ويژه اي است ، پر واضح است كه استفاده ابزار توانمند در زمينه آموزش مي تواند قابليتها و استعدادهاي دانش آموزان را به منطقه ظهور برساند .

9 ارزشيابي از مدارس هوشمند با در نظر گرفتن مدارس گواه

وظيفه مهم آموزش وپرورش ارزيابي و اعلام نقضها و ضعفهاي مدارس هوشمند مي باشد كه خود بايد داراي استانداردهاي لازم باشد كه بايد به بخش مربوطه در آموز و پرورش ارجاع گردد .